موضوع سخنراني : آنچه بيماران مبتلا به صرع وخانواده آنها بايد بدانند

سخنران : دكتر سعيد شاه بيگي

بيماري صرع و تشنج به معنی ايجاد ضايعه و فوکوس غیر طبیعی در كورتكس مغز مي باشد .بيماري كه تشنج مي كند قطعا بايد تشخيص داده شود كه اين تشخيص نياز به نوار مغزي دارد

نكات مهمي كه در خصوص بیماری صرع باید دانست به قرار زير است :

اگر با فرد مصروع در حال تشنج روبرو شدید

1. آرام باشيد

2. كسي را براي كمك بخواهيد

3. سر بیمار را از اشياء نوك تيز دور نگه داريد

4. بیمار را به پهلو بخوابانيد كه اگراستفراغ كرد داخل مري و ناي بيمار نرود

5. به هيچ عنوان انگشت ، دست یا هر چیز دیگری را در دهان بيمار نکنيد

6. عينك بيمار برداشته شود ولي به لنز بيمار دست نزنيد

7. بعد از تشنج ممكن است فرد تب كند تا 38 درجه موردي ندارد ولي 5/38 و 39 درجه حتما باید به دكتر مراجعه شود تب مريض اگر 3 ساعت بعد از تشنج رخ دهد قطعا به خاطر تشنج وي مي باشد يعني در هنگام تشنج آسپيره كرده مايع دهانش را قورت داده كه باعث عفونت و ذات الريه شده است واين تب بعد از تشنج بسيار مهم مي باشد تشنج براي 5 دقيقه نيز مهم مي باشد.

مورد بسیار مهم اين است كه بعد از مراجعه به دكتر دارو ها را بايد حتما دقيق و درست مصرف كرد

نكات اساسي در مورد داروها ومصرف آنها :

1- داروها بايد به موقع مصرف شود اگر دوزي كه فراموش شده به دوز بعدي نزديك است دوز بعدي را مصرف كنيد اضافه كردن دوزقبلی به دوز بعدي غلط است سيكل دارو را بهم نزنيد ممكن است مسموميت دارويي ايجاد كند

2- شربت بايد حتما قبل از استفاده تکان داده شود چون ماده موثرواصلي در زير جمع مي شود وآنچه كه مصرف مي كنيد آب خالي است و دارو اثر نمي كند.

3- كسيكه داروي تشنج مصرف مي كند بايد خواب كامل و منظم داشته باشد

4- در هنگام مراجعه به دكتر بايد تعداد تشنج هاي را كه طي يك ماه يا دو ماهي كه داروهاي تشنج مصرف مي كرده است را به طور دقيق گفت ( در تقويم يادداشت كنيم )

5- در زمان بار داري و یا هر زمان دیگر قطع ناگهانی دارو خطر ناک است

ضرر داروهاي ضد تشنج كمتر از قطع دارو مي باشد

در زماني كه مثلا دوسال از زمان مصرف دارو ي ضد تشنج مي گذرد و شخص دچار تشنج نشده است باز هم نبايد بدون مشورت پزشك داروهاي خود را قطع كند چون قطع دارو بايد با روش خاص و زير نظر پزشك انجام شود و قطع ناگهاني دارو به صلاح نيست.

موضوع سخنراني :يافته هاي قابل توجه در نوار مغز

سخنران : دكتر بابك سالاريان

از آنجاييكه نوار مغز اهميت فوق العادهاي در تشخيص تشنج و بيماري صرع دارد بايد در مورد آن بيشتر توضيح داده شود . بسياري از بزرگان تاريخ دچار بيماري صرع بوده اند. داستايوفسكي نويسنده بزرگ روسي ويل ژوليوس سزار مبتلا به صرع بوده اند منافاتي با زندگي خوب و مفيد ندارد كه اگر كنترل نشود مشكلي ايجاد نمي كند

رشته جراحي مغز و اعصاب فقط مربوط به جراحي ها مي باشد مثل ضربه هاي مغزي و يا جمع شدن خون دررگ و يا بيماريهاي مربوط به ديسك كمر و خيلي از بيماريهايي كه مادرزادي هستند كار جراح است آب اوردن مغز و درمان صرع و ميگرن و........در حيطه كارشان نمي باشد

نورولوژيست و مغز و اعصاب ويا داخلي مغز و اعصاب و يا بيماريهاي مغزو اعصاب شامل بيماريهايي مثل صرع مي باشد

هانسبرگر آلماني از اسب افتاد زمين نقطه عطفي شد در زندگي وي و او علاقمند به رشته مغز و اعصاب شد مي توان فعاليت هاي الكتريكي مغز را با آمپلي فاير هاي قوي از روي سطح جمجمه ثبت كرد واوايل دانشمندان اين نظريه را رد كردند وچنين تصوري از مغز نداشتند ولي در سال 1924 اولين امواج و فعاليت هاي مغزي را از روي سر خودش ثبت كرد واز سال 1934 دستگاه نوار مغزي به صورت يك دستگاه كاملا علمي ثبت شد ولي متاسفانه خود ايشان در اثناي جنگ جهاني دوم فوت كرد

ومقبره وي زيارتگاه خيلي از متخصصين مغزو اعصاب مي باشد ومقبره وي نزديك مقبره مرحوم آلزايمر در آلمان مي باشد .

الكتروآنسفالوگرافي يا نوار مغز چه خاصيتي دارد ؟ همه مي دانيم كه همه فعاليتهاي سلولهاي بدن با الكتريسيته انجام مي شود يعني يونهاي مثبت و منفي مثل NA وK در غشاء سلول جابجا مي شوند و بارهاي مثبت و منفي جابجا مي شوند و هر سلولي كه فعاليت مي كند باعث مي شود كه آثار الكتريكي ايجاد شود كه اين آثار ثبت مي شود مثلا در عضلات و اندامها ويا در فعاليت قلب با دستگاه الكتروميوگرافي با دستگاه الكترو كاريوگرام و با نوار قلبي بررسي ميكنيم .در مغز بدليل تعداد بالاي سلول فعاليتها با هم ادغام مي شود در نتيجه بايد يك دستگاه خيلي قوي و يا آمپلي فاير خيلي قوي وجود داشته باشد .مثلا دامنه اين الكتریسيته ها را يك ميليون برابر كند تا قابل ديدن باشد زمانيكه ديده شد آن را روي صفحه كاغذ توسط كامپيوتر ثبت مي كنيم . خاصيت نوار مغز اين است كه مي توانيم اختلالات عملكرد سلولهاي مغزي را كه در زمينه بيماري صرع وجود دارد را تشخيص دهيم .

ممكن است بيماري مراجعه كند كه تشنج كرده است عين تشنج واقعي ولي اين تشنج و صرع كاذب مي باشد برخي افراد از شدت فشارهاي عصبي تشنج ميكنند ولي واقعي نيست در در اين مواقع مهمترين كار در ابتدا افتراق اين دو نوع تشنج مي باشدكه توسط نوار مغزي با درصد بالاي از اطمينان بدست مي آيد برخي از انواع صرع آنقدر عجيب هستند كه تشخيص آنها مشكل مي باشد. مثلا صرع بزرگ و صرع كوچك ورواني حركتي كودكان در حدود چند ساعت دچار مات زدگي مي شوند واكثر والدين ازاين موضوع اطلاعي ندارند كه فرزندشان دچار صرع كوچك مي باشد كه نوار مغزي اين مورد را نشان مي دهد. در صرع رواني حركتي نيز مات زدگي وجود دارد ولي تفاوت در اين است كه در حين مات زدگي كارهاي ديگري نيز انجام مي دهند مثل راه رفتن به دور خودشان ويا ضعف و هراس داشتن

در صرع بزرگ فرد غش مي كند و به زمين مي افتد وزبان خود را گاز مي گيرد چشمها باز مي ماند و عضلات سفت مي شود كه فرم بارز صرع است انواع ديگري از صرع نيز وجود دارد كه مثلا يك دست و يا يك جاي صورت را درگير مي كند ويا صبح هنگام برخاستن از خواب چند تا پرش كوچك دارد كه تمام اين انواع را مي توان با نوار مغز تشخيص داد . داروهاي مربوط به اين انواع صرع ها نيز متفاوت است و داروهاي مربوط به هر صرعي ممكن است براي انواع ديگر مضر باشد ونيز با نوار مغز مي توان بيماري فرد را كنترل كرد كه در طي مصرف دارو ممكن است آن امواج مربوط به بيماري فرد پاك شده باشد كه مي توان پي برد كه دارو اثر كرده است و درمان خوب جواب داده است ولي اگر نوار همچنان امواج غير عادي داشت ممكن است لازم باشد مقدار دارو بيشتر شود هر چند كه ظاهر بيمار خوب باشد برخي از داروها در هر سه نوع صرع موثرند برخي از انواع صرع كانوني هستند هر منطقه اي از مغز كار بخصوصي انجام مي دهد در نتيجه اگر قسمتي از مغز آسيب ببيند ممكن است يك نوع صرع ايجاد شود مثلا اگر شخصي در جايي از پس سرش تومور ايجاد شود فرد اشباح نورها و توهمات مي بيند كه با نوار مغز ديده ميشود كه در كدام قسمت مغز فعاليت صرعي و غير طبيعي وجود دارد در نوار مغزي يك ريتم نرمال وجود دارد در شخص بيدار يك الكترودهايي وجود دارد كه در مكانهاي خاصي بايد قرار داده شود يك موج سينوسي در حالت نرمال ايجاد ميشود كه ريتم X گفته ميشود اين الكترودها قرار داده ميشوند 10% تا 20 % قرار داده ميشوند سپس درايجاد اين موج اگر يك خط معين فقطايجاد شود نشان دهنده اين است كه در ان ناحيه مشكل وجود دارد در شخص خواب كه ريتم خواب وجود دارد ريتمهاي خواب را براي اينكه دقيقتر مطالعه كنيم مريض را در كلينيك هاي خواب به مدت يك شبانه روز بستري مي كنيم و ريتمهاي دقيق خواب آنها را تعيين مي كنيم برخي از انواع صرع ممكن است در Sleep clinical بررسي شود .در كلينيك هاي خواب بطوركلي اختلالات ريوي و خروپف و بيماريهاي صرع بررسي مي شود فقط در مواردي كه صرع آنها در حالت خواب ايجاد ميشود و يا در كودكان كه در حالت بيداري به دليل فعاليت زيادشان نمي توان از آنها نوار گرفت در حالت خواب از آنها نوار ميگيريم و مدت آن نيز مثل بقيه نوارها 10 تا 20 دقيقه طول مي كشد .

روشهاي ديگري نيز براي بررسي فعاليت مغزي وجود دارد به وسيله الكتروآنسفالوگرافي ( نوار مغز ) روش مانيتورينگ گاهي تشخيص صرع بسيار مشكل است در مواردي كه چند بار نوار نرمال داشته باشيم و مشكلي را نشان نداده باشد از اين روش استفاده مي كنيم كه كلاهي برسر بيمار قرار داده ميشود و الكترودها درزير كلاه قرار داده ميشودويك دستگاهي شبيه واكمن به بيمار متصل مي شود مثلا 24 تا 48 ساعت نوار مغزي فرد گرفته مي شود و در حافظه دستگاه ثبت مي شود و امواج آنها بررسي مي شود كه غير طبيعي بوده يا خير زيرا ممكن است در نوارهاي معمولي ديده نشودو شخص واقعا صرع داشته باشد در افرادي كه سالي دوبار تشنج ميكنند شايد اين سوال مطرح شود كه در فواصلي كه تشنج وجود ندارد چه طور مي توان نوع آن را تشخيص داد ؟ بايد گفت كه در فواصل بين تشنجها نيز امواج مغزي بيمار غير طبيعي مي باشد در تومورهاي مغزي و ميگرنها و خونريزيهاي مغزي و .... نيز با نوار مغزي مي توان تشخيص داد.